نیمدری : شهر بوشهر در راس شبه جزیره مثلثی شکل و در محدوده بافت قدیمی خود دارای چهار محله مرکزی و در خلیج فارس و حومه دارای حدود سی محله می باشد. علاوه بر چهار محله در هسته مرکزی شهر یعنی بهبهانی، دهدشتی، شنبدی و کوتی در گذشته محله های کوچک چند خانواری وجود داشت که امروز نامی از آنها برده نمی شود./گروه فرهنگ وادب وهنر

استان بوشهر از استانهای جنوبی ایران است که در حاشیه خلیج فارس قرار دارد. این استان از شمال به استان خوزستان و قسمتی از کهکیلویه و بویراحمد، از جنوب به خلیج فارس و قسمتی از استان هرمزگان، از شرق به استان فارس و از غرب به خلیج فارس محدود است. استان بوشهر با خلیج فارس بیش از ششصد کیلومتر مرز دریایی دارد و از اهمیّت راهبردی و اقتصادی برخوردار است. این استان یکی از استانهای مهّم جنوبی کشور ما است که از طریق خلیج فارس برای واردات و صادرات اهمّیّت دارد. بوشهر قدیمی به چهار قسمت تقسیم شده است که چهار محله است
محله بهبهانی:
از نام بازرگانان، تجار و علمایی گرفته شده که در قرن ۱۲و ۱۳ هجری قمری از منطقه بهبهان مهاجرت کرده و در این شهر سکنی گزیده اند. چنان که بعدا نیز یادآوری خواهد شد بوشهر از آغاز فعالیت بندری و شهری، دارای رونق اقتصادی بسیار بوده از این جهت تجار و کسبه از نقاط مختلف کشور به این شهر روی می آوردند و حجره و تجار خانه خود را تاسیس می نمودند. مسجد حاجی بابا حاجی که از یاد بود های مرحوم حاج یحیی بابا حاجی پدر مرحوم آقا علی بابا حاجی است در این محله قرار دارد. خاندان آیةالله بلادی مجتهد بزرگ بوشهری از بدو ورود از بهبهان در این محله ساکن بوده و هستند. عمارات تجار و معاریف قدیم حاج محمد باقر بهبهانی، عمارت سید حسین بلدیه تاجر بوشهری و اولین شهردار بوشهر عمارت سید جعفر طبیب، گلشن و ایرانی هم در این محله واقع است.
محله دهدشتی:
این محله نیز محل سکونت مهاجرینی بود که از نواحی دهدشت به بوشهر آمده و به کار تجارت مشغول بودند مثل حاج محمد علی دهدشتی، حاج محمد حسین دهدشتی، حاج عبد الکریم دهدشتی، حاج عبدالرضا دهدشتی، حاج محمد تقی دهدشتی و غیره.
محله شنبدی:
این محله یکی از محله های بسیار قدیمی بوشهر است خاندان آل عصور پس از مهاجرت از بحرین در این محل ساکن شد. نام محله شنبدی از نام جد سیزدهم خاندان آل عصور یعنی شیخ شنبد گرفته شده است. تجار کازرونی بیشتر در این محله صاحب حجره و مغازه بودند. مسجد نو “سید الشهدا” که به همت حاج سید محمد رضا کازرونی تاجر بوشهری تکمیل شده همچنین حسینیه کازرونی “برحه کازرونی” از بناهای آن مرحوم است.
محله کوتی :
این محله که در جنوب غربی بوشهر و قسمت زیادی از آن در امتداد ساحل دریا قرار دارد نیز از محله های بزرگ و قدیمی بوشهر است . نام این محل به سبب قرار گرفتن ساختمان کمپانی هند شرقی که از زمان کریم خان زند در بوشهر تاسیس شده و به عمارت کوتی معروف است گرفته شده است.
تقسیمبندی محلات قدیمی و اصلی بوشهر
محلات قدیمی و اصلی بوشهر بدین گونه تقسیمبندی میشوند.
۱- بهبهانی – شنبدی – دهدشتی و کوتی
۲- ستم آباد – جبری و ظلم آباد
۳- پودر – شکری – سنگی – هلالی – بن مانع – جفره – بهمنی – دواس – مخبلند – جلالی – شغاب – خواجهها – ریشهر – امامزاده – رونی – سبزآباد – سرتل – تنگک(شمالی – میانی – جنوبی) – هلیله و بندر گاه و . . .
وجه اشتقاق محلات بوشهر:
شنبدی: منسوب به طایفه شنبدی میباشد.
بهبهانی و دهدشتی : به یاد مانده از افراد مهاجر از نواحی بهبهان و دهدشت میباشد.
کوتی: کوت در لغت هندی به معنی قلعه است و چون عمارت کارگزاری هند شرقی انگلیس در آنجا قرار داشت بنام کوتی مرسوم شد.
جبری – ستمآباد و ظلم آباد: بنا به گفته ج ج لوریمر انگلیسی جبری – ستم آباد و ظلم آباد بر وجود ظلم و ستم دلالت دارند و به حادثه مربوط به جنگ ایران و انگلیس برمیگردد و ریشه دقیق آن تاکنون شناخته نشده است و بعد از انقلاب ستمآباد و ظلم آباد را بنام صلح آباد میشناسند.
بن مانع: زمان رونق تجارت در بوشهر عدهای از اعراب به کدخدایی ابنمانع به این مکان آمده و در آن ناحیه سکونت کردند و سپس به بنمانع معروف شد.
جلالی : نام زمینی بوده متعلق به جلال که پس از ساخته شدن ساختمان و خانه در آن ناحیه بنام صاحب آن جلالی معروف شد.
بهمنی: منسوب به قلعه بهمنی است و بنای قلعه را به بهمنابن اسفندیار ارتباط میدهند.
هلیله و بندرگاه: به معنی تلخجا یعنی جایی برای نگهداری جهازات نامناسب و خطرناک میباشد و افراد کشتیدار آنجا جهازات خود را نگهداری میکردند و لنگرگاهی که معروف به بندر هلیله (بندرگاه فعلی) میباشد و از بادهای تند شمال محافظت میشده را بنا نهادند.
در حال حاضر بدلیل مجاورت این دو محله (هلیله و بندرگاه)با نیروگاه اتمی بوشهر احتمال تخلیه آن وجود دارد.
مخبلند: مخ در لغت پهلوی به معنی درخت خرما(نخل) میباشد و مخبلند یعنی نخل بلند و چون در آن ناحیه نخلهای بلند جلوهگر بود به این نام مرسوم گردید.
برچسب : بافت قديمي،خليج فارس،تجارت،قلعه،نيروگاه اتمي بوشهر